Allelopatia

Z Leksykon NIZP-PZH
(Przekierowano z Allelozwiązki)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Allelopatia

  • Każdy proces mający wpływ na wzrost i rozwój systemów biologicznych, w tym rolniczych, w którym zaangażowane są wtórne metabolity (tzw. allelopatyny, allelopatiny, allelozwiązki) wytwarzane przez rośliny, drobnoustroje i grzyby. Wyróżnia się allelopatię prawdziwą i allelopatię funkcjonalną. W zależności od organizmu wydzielającego (donora) lub odbierającego (akceptora), wprowadzono podział substancji allelopatycznych na: (a) koliny – w przypadku oddziaływania roślin wyższych na rośliny wyższe; (b) fitoncydy – gdy rośliny wyższe oddziałują na drobnoustroje; (c) marazminy – gdy drobnoustroje oddziałują na rośliny wyższe; (d) antybiotyki – gdy drobnoustroje oddziałują na drobnoustroje. Można je również sklasyfikować ze względu na znaczenie ekologiczne, w zależności od tego czy są to oddziaływania międzygatunkowe czy wewnątrzgatunkowe. Do międzygatunkowych zalicza się allomony, kairomony synomony, a także depresory (depresanty), które ograniczają wzrost lub zatruwają organizm akceptora, ale dla donora są obojętne. Do substancji o działaniu wewnątrzgatunkowym zalicza się natomiast autotoksyny, adaptacyjne autoinhibitory populacji, nekromony i feromony (patrz też: semiochemiczne substancje).
  • Nowa dziedzina ekologii badająca efekty wywierane przez naturalne związki chemiczne uwalniane z roślin lub drobnoustrojów na wzrost, rozwój i rozprzestrzenianie się innych roślin i drobnoustrojów.

Ang.: Allelopathy